“Toezicht draait niet alleen om inhoud, maar vooral om vertrouwen en relaties”

Toen Renate Schreiber begon aan de leergang De Vrouwelijke Commissaris, wilde zij niet alleen leren wat goed toezicht inhoudt, maar vooral ervaren hoe dat er in de praktijk uitziet. De leergang combineert een theoretisch programma over Toezicht Nieuwe Stijl, boardroomdynamiek en governance met een praktijkgericht traineeship binnen een Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht. Daarnaast biedt het programma vrouwelijke leiders de mogelijkheid om een waardevol netwerk op te bouwen met ervaren commissarissen, toezichthouders en bestuurders.

Vanuit haar internationale managementachtergrond kende zij de dynamiek van bestuur en governance al goed, maar de rol van een Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht had zij nog niet van binnenuit meegemaakt. Het traineeship, dat onderdeel uitmaakt van de leergang, gaf haar de kans om een jaar lang letterlijk aan tafel mee te kijken en te ervaren hoe toezicht in de praktijk werkt.

Die combinatie van kennis en praktijk leverde haar waardevolle inzichten op in de rol van de commissaris, de dynamiek van de boardroom en haar eigen ambities als toekomstig toezichthouder. Renate is founder van Navigating Leadership en voormalig director in de maritieme sector.

Van theorie naar praktijk: een traineeship binnen de Raad van Commissarissen
“Mijn belangrijkste doel was om te begrijpen hoe de gesprekken binnen een Raad van Commissarissen verlopen,” vertelt Renate. “Hoe wordt toezicht gehouden? Hoe worden besluiten voorbereid? Hoe verloopt de interactie tussen commissarissen, bestuurders en aandeelhouders? Dat wilde ik niet uit een boek leren, maar zelf ervaren.”

Samen met haar mentor werd een plan opgesteld om gedurende het jaar zoveel mogelijk facetten van het toezicht mee te maken. Daardoor kreeg zij een compleet beeld van hoe toezicht in de praktijk functioneert. “Juist doordat ik overal een keer kon meekijken, zag ik hoe alle puzzelstukjes samenkomen. Van auditcommissie tot remuneratiecommissie en van voorbereiding tot besluitvorming.”

Toezicht Nieuwe Stijl: De kracht van vertrouwen en het ongezegde
Een van de belangrijkste lessen uit zowel het theoretische gedeelte van de opleiding als het traineeship was voor Renate het belang van vertrouwen en onderlinge relaties binnen een raad. “Wat mij het meest is bijgebleven, is hoe belangrijk het is om elkaar snel te leren kennen en vertrouwen op te bouwen. Commissarissen zien elkaar natuurlijk veel minder vaak dan collega’s binnen een organisatie. Juist daarom moet je bewust investeren in de relatie met elkaar.”

De lessen over Toezicht Nieuwe Stijl die ze had gevolgd als onderdeel van het theoretische gedeelte van de leergang, herkende zij direct in de praktijk. Niet alleen de formele onderwerpen op de agenda zijn belangrijk, maar juist ook het gesprek onder de oppervlakte.
“Het gaat vaak over het ongezegde. Wat speelt er werkelijk? Welke zorgen zijn er? Wat voelt niet helemaal goed? Als toezichthouder moet je daar oog voor hebben. Die gesprekken zijn vaak belangrijker dan de inhoudelijke details.”

Wat haar daarbij opviel was de openheid binnen de raad waarin zij meeliep. Leden durfden elkaar vragen te stellen, onzekerheden uit te spreken en samen te onderzoeken wat de beste aanpak was.
“Dat was heel mooi om te zien. Er was ruimte om te zeggen: ik begrijp dit niet, kun je het uitleggen? Die openheid zorgt voor betere besluitvorming.”

Kun je commissaris of toezichthouder zijn buiten je eigen sector?
Een tweede belangrijke vraag die Renate voor zichzelf wilde beantwoorden was of je als toezichthouder succesvol kunt zijn in een sector waarin je zelf geen achtergrond hebt.

“In de praktijk zag ik dat je absoluut waarde kunt toevoegen vanuit een andere sector. Goede governance gaat vaak niet over de inhoud zelf, maar over processen, besluitvorming en de kwaliteit van gesprekken.”

Tegelijkertijd ontdekte ze dat ze zelf veel energie krijgt van de maritieme sector, waar haar eigen expertise ligt. Dat dat persoonlijk voor haar een verschil maakt ziet zij als een waardevolle opbrengst van het traject.

Het belang van een professioneel netwerk voor toekomstige commissarissen 
Naast de inhoudelijke ervaringen noemt Renate het opgebouwde netwerk als een van de grootste opbrengsten van het traineeship.

Gedurende het jaar leerde zij alle leden van de raad persoonlijk kennen en bouwde zij relaties op die ook in de toekomst van waarde kunnen zijn.

“Dat netwerk is ontzettend belangrijk. Mensen leren je kennen, zien hoe je denkt en hoe je werkt. Als er ergens een toezichthoudende positie vrijkomt, weten zij wie je bent. Dat is veel waard.”

Op weg naar een toekomstig commissariaat
Hoewel Renate op dit moment nog volop bezig is met haar eigen onderneming en andere professionele activiteiten, sluit zij een toekomstig commissariaat zeker niet uit.

“Ik verwacht dat ik volgend jaar actief ga onderzoeken welke toezichthoudende rollen bij mij passen. Dankzij dit traject weet ik veel beter wat zo’n rol vraagt én waar ik zelf energie van krijg.”

Terugkijkend noemt zij het programma vooral inspirerend en waardevol.

“Het mooiste vond ik dat ik een jaar lang van dichtbij heb kunnen observeren hoe een raad functioneert. Dat heeft mijn beeld bevestigd, verdiept en verrijkt. En daarnaast heb ik geweldige mensen leren kennen gedurende de gehele opleiding en de praktijk. Dat maakt het een ervaring die ik absoluut niet had willen missen.”

De Vrouwelijke Commissaris ondersteunt ervaren vrouwelijke leiders en professionals die zich willen ontwikkelen tot commissaris of toezichthouder. Deze leergang van RoundTable Topvrouwen Education, combineert een theoretisch programma over Toezicht Nieuwe Stijl, boardroomdynamiek en governance met een praktijkgericht traineeship binnen een Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht.

Wil je meer weten over de leergang De Vrouwelijke Commissaris, kijk dan hier en vraag de informatie aan! Ja, ik wil graag meer weten over De Vrouwelijke Commissaris